Cơ thể của bạn có hệ thống miễn dịch được ví như hệ thống phòng thủ có nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe của bạn. Hệ thống này chống lại những vật lạ xâm nhập cơ thể của bạn, ví dụ như vi trùng, vi rút... Công việc của hệ thống này là tìm và diệt những vật lạ này. Nếu không có hệ thống này thì bạn luôn bị tấn công bởi các vật lạ ngoài cơ thể, điều này có thể làm bạn bị bệnh hoặc chết.
Khi bạn bị nhiễm vi rút viêm gan C, thì hệ thống miễn dịch của bạn được khởi động và bằng mọi cách để loại trừ vi rút này ra khỏi cơ thể bạn và thật không may chỉ khoảng 1-2 ngưởi trong 10 người bị nhiễm vi rút này có hệ thống miễn dịch đủ mạnh để lại trừ vi rút C này ra khỏi cơ thể của họ, còn 8-9 người còn lại là mang trong người vi rút này mạn tính. Lúc này hệ thống miễn dịch tạo ra kháng thể gọi là Anti-HCV, nhưng kháng thể này không có tính chất bảo vệ cơ thể bạn khỏi bị nhiễm lại vi rút này một lần nữa mà kháng thể này chỉ mang ý nghĩa phát hiện bạn đã bị nhiễm loại vi rút này. Như vậy 8-9 người còn lại này sẽ trở thành người có mang vi rút C mạn tính, vì thế cần chú ý đừng làm hệ thống miễn dịch yếu thêm, bạn có thể tăng cường sức mạnh cho hệ thống này bằng cách:
- Ăn thức ăn giàu dinh dưỡng (tránh các loại đã đề cập trong phần bệnh VGVRC và ăn uống)
- Không uống rượu và các loại thuốc kích thích
- Ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ
- Tập thể dục mỗi ngày
- Tránh bị stress
- Tiêm ngừa viêm gan vi rút A và B
Bênh viêm gan vi rút C lây qua sự tiếp xúc trực tiếp của máu qua máu.
Để có thể phòng ngừa lây bệnh bạn nên :
- Không dùng chung mũi kim hay những vật dụng để tiêm
- Không dùng chung bất kỳ vật dụng vệ sinh cá nhân nào chẳng hạn như dao cạo râu, bàn chải răng, cắt móng tay, hay những vòng xỏ tai
- Khi xăm mình, hay xỏ lỗ tai hay những lỗ bất kỳ trên cơ thể bạn phải dùng kim mới và bình mực mới
- Đậy hay băng kín những vết cắt hay vết thương mở miệng
- Truyền qua đường tình dục thì thấp, nếu có bảo vệ thì giúp sự rủi ro mắc bệnh được giảm nhiều hơn
- Khi được chăm sóc về mặt y tế như tiêm chích, làm các thủ thuật , mổ, hay làm răng phải được phòng ngừa an toàn theo tiêu chuẩn chống nhiễm khuẩn
Vi rút viêm gan C không lây qua:
- Hắt hơi
- Hơi thở
- Ôm nhau
- Hôn nhau
- Cho con bú
- Dùng chung dao nĩa, chén đũa, ly nước uống
- Đụng chạm sơ sài
Bí quyết để giữ sức khỏe là ăn đúng loại thức ăn, tập thể dục nhiều và uống nhiều nước.
Các thói quen ăn uống lành mạnh:
Nên làm :
- Ăn nhiều trái cây và rau(hạn chế rau muống, rau dền vì các loại rau này có nhiều sắt)
- Nên ăn thịt gà và cá
- Hạn chế(chứ không cữ tuyệt đối) thịt bò, vì thịt bò có nhiều sắt
- Ăn ngũ cốc, bánh mì, gạo
- Uống thật nhiều nước
Nên tránh :
- Thức ăn có nhiều mỡ , đường và muối
- Thực phẩm chiên hay đã được chế biến quá độ
- Thực phẩm có nhiều chất sắt : gan đông vật, tiết canh .....
Nếu bạn bị nhiễm vi rút viêm gan C thì một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm cho chính bạn là ngưng uống rượu và bia. Đối với những người viêm gan vi rút C thì uống rượu bia sẽ làm nặng hơn tình trạng bệnh.
Uống rượu bia có nhiều điều bất lợi cho gan và cơ thể bạn:
- Gan của bạn sẽ hư nhanh hơn
- Hệ thống miễn dịch của bạn sẽ không đủ sức chống lại vi rút .
- Vi rút sẽ sinh sôi nảy nở nhiều hơn.
- Đáp ứng với điều trị sẽ kém đi.
- Các Bác sĩ sẽ từ chối điều trị cho bạn.
Nếu bạn bị bệnh viêm gan vi rút C mạn tính thì Bác sĩ của bạn làm nhiều xét nghiệm máu, gồm hai nhóm chính:
1- Nhóm xét nghiệm đánh giá chức năng gan( tình trạng gan ) hiện tại của bạn
2- Nhóm xét nghiệm đánh giá về vi rút : Có vi rút hay không, số lượng vi rút và genotype của vi rút
Bằng kỹ thuật PCR người ta đo được lượng vi rút trong một mililit máu của bạn. Khi bạn có số lượng vi rút nhiều thì không có nghĩa là bạn bị bệnh nặng hơn và diễn tiến nhanh hơn, nhưng điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thành công của điều trị.
Đo số lượng vi rút là quan trọng vì :
1- Có vi rút hay không có vi rút nữa (do cơ thể bạn đã loại trừ được nó)
2- Nếu quyết định điều trị bẳng thuốc chống vi rút thì đo số lượng vi rút sẽ cho Bác sĩ của bạn biết khả năng thành công là khoảng bao nhiêu, và thời gian điều trị bao lâu.
Vi rút viêm gan C có đến 6 genotype được đánh số từ 1 đến 6, một vài loại genotype được chia ra nhỏ hơn nữa gọi là subtype (ví dụ như 1a và 1b).
Nếu biết được genotype thì quan trọng đối với Bác sĩ của bạn vì các genotype khác nhau thì đáp ứng với điều trị khác nhau. genotype 1 thì khó điều trị hơn genotype 2 và 3, genotype 1 đòi hỏi lượng thuốc nhiều hơn , thời gian điều trị lâu hơn.
Như vậy nếu biết được Genotype thì :
- Cho bạn biết được khả năng thành công với điều trị của bạn là bao nhiêu.
- Cho Bác sĩ của bạn biết cần bao nhiêu lượng thuốc cho bạn và thời gian điều trị là bao lâu.
Khi xét nghiệm nên đi cùng một phòng xét nghiệm để có thể so sánh kết quả xét nghiệm ở nhiều lần khác nhau, bởi vì mỗi phòng xét nghiệm họ có kỹ thuật khác nhau.
Khi vi rút viêm gan C vào trong cơ thể của bạn thì hệ thống miễn dịch của cơ thể của bạn sẽ tạo ra những chất để chống lại việc xâm nhập này, những chất này gọi là kháng thể. Nếu bạn có kháng thể (Anti-HCV) có nghĩa là bạn đã tiếp xúc với vi rút viêm gan C này, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn bị bệnh viêm gan vi rút C đang trong thời gian hoạt động. Đối với một số người (khoảng 2 trong số 10 người) thì sự phản ứng này có thể loại trừ vi rút ra khỏi cơ thể, nhưng đối với những người còn lại thì không loại được vi rút ra khỏi cơ thể.
Điều Quan Trọng Bạn Cần Nhớ Là:
- Khi bạn tiếp xúc với vi rút viêm gan C, thì cơ thể bạn có thể thải loại nó ra khỏi cơ thể.Đó là lý do tại sao phải xét nghiệm đo lượng vi rút có ở trong máu.
- Nếu bạn có anti-HCV dương tính thì điều đó không có nghĩa là bạn được bảo vệ khỏi bị nhiễm bệnh lại trong tương lai.
Men gan là một chất men có nhiều trong tế bào gan gọi là alanine aminotransferases (viết tắt là ALT), khi tế bào gan bị hư hại thì chất này được hòa vào trong máu nhiều hơn nên khi Bác sĩ cho bạn xét nghiệm máu mà thấy chất này tăng lên chứng tỏ gan của bạn đang bị hư hại. Nhưng không may là xét nghiệm này không phản ánh một cách chính xác cho những người có bệnh viêm gan vi rút c, bởi vì có thể men gan của bạn bình thường tại thời điểm bạn lấy máu làm xét nghiệm, nhưng ở tại thời điểm khác men gan của bạn tăng (có nghĩa là gan của bạn vẫn bị hư hại) mà bạn cũng như bác sĩ của bạn không biết. Và để biết chắc chắn lá gan của bạn có bị hư hại không thì phải đâm kim vào lá gan của bạn và lấy một mẫu mô để làm xét nghiệm, lúc đó mới biết một cách chính xác lá gan của bạn có hư hại không và hư hại ở mức độ như thế nào.Và tất nhiên là khi đâm kim như vậy sẻ có những tai biến của việc đâm kim này, vì thế các Bác sĩ người ta tổng hợp nhiều xét nghiệm khác để biết gan của bạn có bị hư hại không, để tránh việc đâm kim này.
Trước đây những người có vi rút viêm gan C trong người nếu có ALT bình thường thì các Bác sĩ sẽ không điều trị cho họ bằng thuốc chống vi rút, nhưng bây giờ các Bác sĩ sẽ điều trị bằng các thuốc chống vi rút nếu có những dấu hiệu là gan đang bị hư hại.
Tăng ALT có thể do nhiều nguyên nhân như : rượu , ma túy , các chất độc cho gan, vi khuẩn, vi rút ....
Điều Quan Trọng Bạn Cần Nhớ :
- Nếu ALT của bạn tăng thì có nghĩa là gan của bạn đang bị tổn thương.
- Phần lớn những người có ALT bình thường sẽ không bị bệnh, nhưng đối với một số người nhiễm vi rút viêm gan C thì vẫn có thể gây hư hại gan.
- Nếu ALT của bạn bình thường thì không điều trị với thuốc chống siêu vi, trừ khi có các dấu hiệu khác nói rằng gan của bạn đang bị hư hại.
Bệnh viêm gan vi rút C là một tình trạng viêm gan mà do con vi rút loại C (Hepatitis C virus) gây ra. Con vi rút này nó gây tổn thương tế bào gan từ từ và qua nhiều năm gan bị nó làm hư hại nặng nề, lá gan lúc đó không thể thực hiện các chức năng của một lá gan khỏe mạnh, và người ta gọi là gan bị xơ.
Vi rút loại C thường chỉ lây qua đường tiếp xúc trực tiếp máu bị nhiễm loại vi rút này(Ví dụ như : truyền máu bị nhiễm vi rút này, tiêm chích mà dùng kim tiêm chung từ người đã có vi rút này trong máu, cắt lể, xỏ lỗ tai mà không tiệt trùng đúng cách v.v... ), qua đường tiếp xúc tình dục cũng có thể xảy ra nhưng hiếm hơn.
Nếu bạn bị nhiễm vi rút này, có nhiều điều ta có thể làm để giúp việc chống lại bệnh này, và thời điểm tốt nhất để bắt đầu là làm sớm trước khi bệnh viêm gan vi rút C làm tổn hại gan của bạn.
Một trong những điều quan trọng nhất mà bạn có thề làm là ngưng ngay việc uống rượu bia của bạn. Cho dù chúng ta đã có thuốc chống lại con vi rút C này, nhưng không phải là 100% hết bệnh khi điều trị. Bạn hãy thảo luận với bác sĩ của bạn về các loại thuốc điều trị và cách ăn uống cũng như cách sinh hoạt để đừng làm xấu thêm tình trạng bệnh.
Bảy năm còn nhớ những ngày
Phi Hùng y đức trở xoay bệnh tình
Lâm sàng luận thuyết phân minh
Kết hợp điều trị nhiệt tình y lương
Hyppocrates dẫn đường
Tận tâm tòan lực tìm phương cứu người
Vài hàng kính bút thay lời
Cầu chúc Bác sĩ đạo đời thăng hoa
Kính thành chúc phúc tòan gia
Được nhiều sức khỏe trẻ già an khương
Nhận được điện thọai tỏ lường
Đội ơn Bác sĩ vẫn thương tình người
Phú Yên cách trở xa vời
Lâu rồi không dịp về nơi Sài thành
Xuân này rồi cũng qua nhanh
Cầu mong Bác sĩ ngọn ngành cảm thông
Nội khoa gặp được Phi Hùng
Bệnh viện Chợ Rẫy tiếng cùng bay xa
Khi nào công tác Tuy Hòa
Kính mời Bác sĩ ghé qua số nhà
Một trăm sáu mốt(161)không xa
Đường Trần Hưng Đạo phường ba mặt tiền
Gia đình mong được thiên duyên
Tiếp người y đức đòan viên tình nhà.
Kính bút
Tuy Hòa ngày 16-3-2007
NGUYỄN CHÍ HIẾU
Nhiễm vi rút viêm gan B mạn tính là một vấn đề y tế lớn tòan cầu, ảnh hưởng đến hơn 400 triệu người trên thế giới, riêng ở vùng Châu Á-Thái Bình Dương chiếm tới 75% người bị nhiễm vi rút viêm gan B mạn tính trên tòan thế giới, Việt nam nằm trong những vùng có tỉ lệ lưu hành cao > 8%. Viêm gan vi rút B mạn tính gây nên nhiều biến chứng trầm trọng, gồm suy gan, xơ gan và ung thư tế bào gan.
Ngay 27/4/2007 Công ty dược phẩm Roche phối hợp với Hội Gan Mật Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức một buổi trao đổi kinh nghiệm lâm sàng về điều trị bệnh nhân viêm gan siêu vi B mạn tính và sự kháng thuốc tại thành phố Đà lạt. Tại buổi trao đổi kinh nghiệm các chuyên gia về gan học đã dề cập đến vấn đề khó khăn trong điều trị bệnh nhân viêm gan siêu vi B mạn tính đối với các thuốc nucleoside analogues là phải dùng kéo dài vô thời hạn nên thường đi kèm với nguy cơ kháng thuốc và tính an tòan chưa xác định hết. Sự đề kháng với thuốc kháng vi rút phụ thuộc ít nhất vào 4 yếu tố:
1. Tần số xuất hiện đột biến, số lượng đột biến, và tốc độ nhân đôi của vi rút.
2. Chọn lọc tự nhiên dưới áp lực của thuốc sử dụng.
3. Sự nhân lên của đột biến.
4. Khả năng của sự nhân đôi.
Hiện nay các thuốc như lamivudine, adefovir, entecavir, interferon alpha, và peginterferon alpha 2a được chấp nhận điều trị cho những bệnh nhân viêm gan siêu vi B mạn tính.
Sự lựa chọn điều trị cho bệnh nhân thì có thể khởi đầu với bất kỳ lọai nào trong những lọai thuốc đã nêu.Sử dụng nucleoside analogues thì đơn giản , ít tác dụng phụ, chi phí cho từng tháng thì ít hơn, nhưng sử dụng kéo dài thì nguy cơ kháng thuốc càng cao, lúc này phải thêm một thuốc mới, ít kháng chéo, thời gian sử dụng thuốc không được biết khi nào thì kết thúc, điều này tùy thuôc vào từng cá thể bệnh nhân.Sử dụng các chất diều hòa miễn dịch thì thới gian điều trị có hạn, ít xảy ra trường hợp kháng thuốc, nhưng phải chích, nhiều tác dụng phụ và chi phí nhiều trong một thời gian ngắn. Cho nên lựa chọn điều trị cho bệnh nhân viêm gan siêu vi B mạn tính phụ thuộc rất nhiều yếu tố. Bác sĩ chỉ là người cung cấp thông tin và gợi ý sự lựa chọn tốt nhất cho từng cá thể bệnh nhân, còn quyết định sử dụng thuốc nào thì do bệnh nhân tự quyết định.
Vấn đề kháng thuốc vẫn là vấn đề nan giải trong điều trị bệnh nhân viêm gan siêu vi b mạn tính. Đột biến kháng thuốc là một hiện tượng đương nhiên, chúng ta chỉ cố gắng làm sao để nó xảy ra ít và xảy ra muộn mà thôi.Và nên chăng cần có sự phối hợp các chất điều hòa miễn dịch và các chất nucleoside analogues trong điều trị bệnh Viêm gan siêu vi B mạn tính để đạt được tỉ lệ thành công cao hơn và giảm tỉ lệ đột biến kháng thuốc, điều này cần có nhiều nghiên cứu so sánh trực tiếp hơn nữa trong tương lai để có bằng chứng rõ ràng về vấn đề phối hợp thuốc này.
TpHCM ngay 01/05/2007
BS Nguyễn Phi Hùng
Mọi thắc mắc vui lòng xin liên hệ : 0973332733
Cơ thể của bạn có hệ thống miễn dịch được ví như hệ thống phòng thủ có nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe của bạn. Hệ thống này chống lại những vật lạ xâm nhập cơ thể của bạn, ví dụ như vi trùng, vi rút... Công việc của hệ thống này là tìm và diệt những vật lạ này. Nếu không có hệ thống này thì bạn luôn bị tấn công bởi các vật lạ ngoài cơ thể, điều này có thể làm bạn bị bệnh hoặc chết.
